zaterdag 30 augustus 2025

30 augustus, 13 september, 27 september, 11 oktober en 25 oktober 2025

In het najaar van 2025 organiseerden we, samen met Nikki Daniëls van De Compostkeuken, voor de tweede keer een vijfdaagse cursus Bodemleven. De cursus bood deelnemers een diepgaande kennismaking met het bodemvoedselweb en de rol van micro-organismen in een gezonde bodem.

Opzet en inhoud

De cursus volgde grotendeels het programma van 2024, met enkele aanpassingen en extra aandacht voor bodemstructuur en nuttige bodemschimmels. De opbouw bestond uit:

• Introductiedag: Algemene kennismaking met bacteriën, schimmels, eencelligen en nematoden.
• Vier verdiepende dagen: Focus op specifieke functies van bodemleven, zoals:
  • Nutriëntenkringloop
  • Opbouw van een gezonde bodemstructuur en waterhuishouding
  • Uitfasering van onkruid via natuurlijke successie en schimmels
  • Natuurlijke afweer tegen ziekten en plagen

De cursus combineerde presentaties, workshops en demo-bijeenkomsten. Er was veel aandacht voor praktische toepassingen, zoals compost, compostextract en compostthee. Verder kwamen onderwerpen aan bod zoals mulch en groenbemesters, begrazing, eenvoudig bodemonderzoek en case studies van Gabe Brown en Helen Atthowe.

Excursies

Deelnemers gingen op verschillende excursies, waaronder:

• Syntropisch voedselbos Den Food Bosch
• CSA tuinderij Groentegeweld

Deelnemers

Aan de cursus namen 12 deelnemers deel, afkomstig uit diverse regio’s (van Zeewolde en Arnhem tot Middelburg). Ieder bracht eigen kennis en ervaring mee, wat veel ruimte bood voor onderlinge uitwisseling.

Communicatie

De cursus werd gepromoot via:

• Flyers
• Social media van Bioboerderij ’t Schop en De Compostkeuken
• Websites van beide organisaties
• Nieuwsbrief Bioboerderij ’t Schop

Evaluatie en leerpunten

• De cursus werd opnieuw als zeer waardevol ervaren.
• Extra ruimte voor praktische toepassingen zorgde voor directe toepasbaarheid.
• Verbeterde werkvormen en opbouw hielpen om de stof beter te laten beklijven.
• Het eerdere startmoment (augustus) zorgde ervoor dat ook in de laatste lessen nog veel te zien en te ervaren was.

Conclusie

De cursus Bodemleven 2025 was een succes. Deelnemers hebben niet alleen kennis opgedaan over bodemorganismen en hun functies, maar ook praktische vaardigheden ontwikkeld die direct toepasbaar zijn in hun eigen tuinen en landbouwprojecten. Het programma combineerde theorie, praktijk en excursies op een succesvolle manier, met veel ruimte voor kennisuitwisseling tussen deelnemers.